ورزش درمانی آسیب های مفصل آکرومیوکلاویکولار

در این نوشته دکتر محسن چراغی و دکتر محمد رسول نظام آبادی فلوشیپ ستون فقرات و توانبخشی ضایعات نخاعی، در مورد … توضیحاتی ارائه کرده اند.

ورزش درمانی به عنوان یکی از روش‌های مؤثر در توانبخشی آسیب‌های مفصل آکرومیوکلاویکولار (AC) شناخته شده است. مفصل آکرومیوکلاویکولار که بخشی از بالاترین ناحیه شانه را تشکیل می‌دهد، در اثر ضربه، سقوط روی دست باز یا فشار مستقیم بر روی شانه ممکن است دچار آسیب دیدگی شود. این نوع آسیب‌ها می‌تواند منجر به درد، ورم، و محدودیت حرکتی در شانه شود. ورزش درمانی در این موارد با هدف بازیابی دامنه حرکتی، تقویت عضلات اطراف مفصل و کاهش علائم انجام می‌شود.
فاز اول: کاهش درد و التهاب
در ابتدای توانبخشی، تمرکز بر روی کاهش درد و التهاب است. استفاده از یخ، استراحت و محدود کردن حرکاتی که باعث تشدید درد می‌شوند، از اقدامات اولیه است. حرکات کششی آرام برای ناحیه گردن و شانه‌ها ممکن است توسط درمانگر تجویز شود تا به تسکین التهاب و بهبود دامنه حرکتی کمک کند.
فاز دوم: بازیابی دامنه حرکتی
پس از کاهش التهاب و درد، تمرکز بر روی بازیابی دامنه حرکتی مفصل می‌شود. حرکات کششی دقیق‌تر و تمریناتی که به طور خاص برای افزایش انعطاف‌پذیری و حرکت شانه طراحی شده‌اند، اجرا می‌شوند. این تمرینات به طور معمول شامل کشش‌های دینامیک و ایزومتریک می‌شوند که به تدریج باعث تقویت مفصل و بافت‌های اطراف آن می‌شوند.

ورزش درمانی آسیب های مفصل آکرومیوکلاویکولار

فاز سوم: تقویت عضلات
در این مرحله، ورزش‌هایی که به تقویت عضلات شانه، پشت و قفسه سینه کمک می‌کنند، اضافه می‌شوند. تقویت این عضلات به استقرار بهتر و حفظ تعادل مفصل کمک کرده و از آسیب‌های آتی پیشگیری می‌کند. این تمرینات شامل لیفت دمبل، استفاده از باندهای مقاومتی و تمرینات وزنی که تحت نظارت دقیق انجام می‌شود، است.
فاز چهارم: ادغام حرکات ورزشی
در این مرحله، فرد آماده بازگشت تدریجی به فعالیت‌های روزمره و ورزشی می‌شود. تمرکز بر روی ادغام حرکات ورزشی که شامل حرکات پویا و ترکیبی است، می‌تواند به بازیابی کامل عملکرد مفصل کمک کند. این تمرینات به بهبود هماهنگی و تعادل کلی بدن کمک می‌کنند و خطر بروز مجدد آسیب را کاهش می‌دهند.
اهمیت همکاری با متخصصین
توانبخشی مفصل آکرومیوکلاویکولار باید تحت نظر متخصصین واجد شرایط انجام شود، شامل فیزیوتراپیست‌ها و متخصصین ارتوپدی. آن‌ها قادرند برنامه‌های توانبخشی را به گونه‌ای تنظیم کنند که نیازهای فردی بیمار را پوشش دهند و از پیشرفت مناسب در طول دوره توانبخشی اطمینان حاصل کنند. نقش این متخصصان در ارزیابی پیشرفت بیمار و تعدیل تمرینات بر اساس بهبودی حائز اهمیت است.

با توجه به نیاز به بررسی دقیق‌تر و کامل‌تر روش‌های ورزش درمانی برای آسیب‌های مفصل آکرومیوکلاویکولار، در ادامه توضیحات بیشتری ارائه خواهم داد.

تمرکز بر مدیریت درد مزمن
در مواردی که درد مفصل آکرومیوکلاویکولار به صورت مزمن باقی مانده است، ورزش‌های کم شدت مانند حرکات آب درمانی ممکن است توصیه شوند. این حرکات، که در محیط آب انجام می‌شوند، به کاهش فشار بر مفصل کمک کرده و اجازه می‌دهند که بیمار با کمترین درد به تقویت عضلات و بهبود دامنه حرکتی بپردازد.
استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته
در برخی موارد، استفاده از تجهیزات پیشرفته مانند ماشین‌های ایزوکنتیک ممکن است در دوره توانبخشی مفید باشد. این دستگاه‌ها به اندازه‌گیری دقیق نیروی عضلانی و دامنه حرکتی کمک کرده و به درمانگر اجازه می‌دهند که برنامه‌های ورزشی را با دقت بیشتری تنظیم کند.

برنامه‌ریزی برای پیشگیری از آسیب‌های تکراری
برای ورزشکارانی که در ورزش‌هایی با بالا رفتن از دست‌ها شرکت می‌کنند، مانند والیبال یا بسکتبال، تقویت مداوم مفصل آکرومیوکلاویکولار برای جلوگیری از آسیب‌های تکراری ضروری است. این شامل تمرینات خاصی می‌شود که بر استقامت و ثبات مفصل تاکید دارند.
مشاوره و آموزش بیمار
آموزش بیماران در مورد اهمیت اجرای صحیح تمرینات و پیروی از دستورالعمل‌های توانبخشی می‌تواند در بهبود نتایج بسیار مؤثر باشد. بیماران باید نحوه اجرای صحیح حرکات و تکنیک‌ها را فرا بگیرند تا از آسیب‌های احتمالی جلوگیری شود.
پایان‌بخش توانبخشی
در پایان دوره توانبخشی، ارزیابی‌های منظم برای تعیین میزان بهبودی و تصمیم‌گیری برای ادامه یا تعدیل برنامه‌های تمرینی انجام می‌شود. این ارزیابی‌ها به درمانگر کمک می‌کنند تا اثربخشی تمرینات ورزشی را سنجیده و در صورت نیاز تغییراتی را اعمال کند.
این استراتژی‌های جامع در توانبخشی ورزشی نه تنها به بازیابی سریع‌تر و مؤثرتر کمک می‌کنند، بلکه به بیماران امکان می‌دهند که به سطح عملکردی پیش از آسیب بازگردند و از آسیب‌های آینده پیشگیری کنند.

نتیجه‌گیری
ورزش درمانی نقش کلیدی در توانبخشی آسیب‌های مفصل آکرومیوکلاویکولار دارد و می‌تواند به کاهش درد، بهبود دامنه حرکتی، تقویت عضلات و بازگشت به فعالیت‌های عادی کمک کند. با این حال، همکاری نزدیک با متخصصین و پیروی از دستورالعمل‌های توانبخشی دقیق برای به دست آوردن بهترین نتایج ضروری است.

درمان آسیب های مفصل آکرومیوکلاویکولار

تمرینات ورزشی پایه

چرخش شانه با چوب دستی

چرخش شانه با چوب دستی

نوع تمرین: افزایش دامنه حرکتی/کششی/تحرک بخشی
وضعیت: ایستاده یا خوابیده به پشت
مرحله 1: یک چوب دستی یا حوله را با دو دست بگیرید و آرنج ها را ۹۰ درجه خم کنید و در طرفین قرار دهید.
مرحله 2: دستان خود را به صورت کامل به راست بچرخانید و سپس به چپ تکرار کنید.
تکرار: ۱۵-۱۰ بار
تعداد ست: ۳ ست
تعداد جلسات تمرین: ۵-۳ بار در هفته

عقب بردن شانه با چوب دستی

نوع تمرین: افزایش دامنه حرکتی/کششی/تحرک بخشی
وضعیت: ایستاده
مرحله 1: یک چوب دستی (جارو یا عصا) را پشت خود نگه دارید و شانه هایتان را پشت سر بکشید.
مرحله 2: کتف های خود را به هم فشار دهید تا در عضلات سینه خود کشش حس کنید، این حرکت نباید موجب درد و فشار زیاد در شانه شود.
تکرار: ۳۰ ثانیه نگه دارید.
تعداد ست: ۳ ست با ۳۰ ثانیه استراحت بین ست ها
تعداد جلسات تمرین: ۵-۳ بار در هفته

کشش در گوشه دیوار

نوع تمرین: افزایش دامنه حرکتی/کششی/تحرک بخشی
وضعیت: ایستاده
مرحله 1: شانه های خود را در طرفین خم نگه دارید و به گوشه اتاق یا درگاه تکیه دهید.
مرحله 2: کتف های خود را به سمت هم فشار دهید تا در عضلات سینه خود احساس کشش کنید، این حرکت نباید موجب درد و فشار زیاد در شانه شود.
تکرار: برای ۳۰ ثانیه نگه دارید.
تعداد ست: ۳ ست با ۳۰ ثانیه استراحت بین ست ها
تعداد جلسات تمرین: ۵-۳ بار در هفته

کشش خوابیده

کشش خوابیده

نوع تمرین: افزایش دامنه حرکتی/کششی/تحرک بخشی
وضعیت: خوابیده به پهلو
مرحله 1: روی سمت شانه درگیر بخوابید به طوری که کتف روی سطح زمین قرار بگیرد و شانه و آرنج شما ۹۰ درجه خم باشد.
مرحله 2: با دست مقابل ساعد را به پایین فشار دهید تا در پشت شانه مبتلا، کشش را احساس کنید.
تکرار: برای ۳۰ ثانیه نگه دارید.
تعداد ست: ۳ ست با ۳۰ ثانیه استراحت
تعداد جلسات تمرین: ۵-۳ بار در هفته

تمرین های بینابینی

Low row

نوع تمرین: تقویتی
وضعیت: ایستاده یا نشسته روی توپ تمرین
مرحله 1: یک تراباند را به یک وسیله محکم وصل کنید.
مرحله 2: کتف های خود را به سمت یکدیگر فشار دهید، سپس آرنج های خود را به عقب ببرید و تراباند را بکشید.
مرحله 3: به تراباند اجازه دهید تا شما را به جلو برگرداند، اما همچنان کتف های خود را به یکدیگر نزدیک نگه دارید.
تکرار: ۱۵-۱۰ بار
تعداد ست: ۵-۳ ست
تعداد جلسات تمرین: ۵-۳ بار در هفته
سطح ۲: در حالی که وزنه در دست راست خود نگه داشته اید شانه و زانوی چپ را روی یک صندلی (یا یک توپ تمرین) قرار داده و سپس وزنه را به سمت سینه خود بیاورید. این حرکت را برای سمت چپ نیز تکرار کنید.

پایین آوردن جانبی با بازوی صاف

(straight-arm lateral pull down) پایین آوردن جانبی با بازوی صاف

نوع تمرین: تقویتی
وضعیت: ایستاده یا نشسته بر توپ تمرین
مرحله 1: یک تراباند را به یک جسم محکم وصل کنید.
مرحله 2: کتف های خود را به هم نزدیک کرده و آرنج های خود را به عقب ببرید، طوری که تراباند را به سمت خود بکشید.
مرحله 3: به تراباند اجازه دهید تا شما را به جلو برگرداند، اما همچنان کتف های خود را به یکدیگر نزدیک نگه دارید.
تکرار: ۱۵-۱۰ بار
تعداد ست: ۵-۳ ست
تعداد جلسات تمرین: ۵-۳ بار در هفته

چرخش خارجی با تراباند

نوع تمرین: تقویتی
وضعیت: ایستاده یا نشسته بر توپ تمرین
مرحله 1: از یک تراباند یا دستگاه سیم کش استفاده کنید.
مرحله 2: در حالی که عضلات مرکزی (core) خود را فعال نگه میدارید کتف های خود را به یکدیگر نزدیک کنید.
مرحله 3: در حالی که آرنج های خود را نزدیک بدن نگه میدارید، به آرامی شانه های خود را به خارج بچرخانید.
قدم چهارم: به آرامی به مرحله اولیه برگردید و در این حین سعی کنید فشار ثابتی به کابل یا تراباند وارد کنید.
تکرار: ۱۰ بار
تعداد ست: ۵-۳ ست
تعداد جلسات تمرین: ۵-۳ بار در هفته

تمرینات ورزشی پیشرفته

وضعیت های I ،”Y ،”T ”و W

T,Y,I,W دمر

نوع تمرین: حس عمقی/ عملکردی
وضعیت: صورت به سمت پایین روی زمین با یک حوله زیر پیشانی
مرحله 1: عضلات باسن و شکم را با فشردن شکم به سمت ستون فقرات فعال کنید.
مرحله 2: بازوها را صاف با زاویه ۹۰ درجه نسبت به تنه باز کنید، در حالی که شست شما به سمت بالا به طرف سقف باشد.
مرحله 3: کتف های خود را به پایین و عقب بیاورید، بازوها را از زمین بالا برده و ۳ ثانیه نگه دارید.
مرحله 4: بازوها را به سمت جلو ببرید تا حروف Y و I را قبل از خم کردن آرنج ها بسازید و سپس بازوها را به سمت پهلو برده و حرف W را ایجاد کنید.
مرحله 5: هر چهار حالت را با شست رو به بالا به سمت سقف برای ۳ ثانیه نگه دارید.
مرحله 6: عضلات ناحیه باسن، شکم و کتف ها را به حالت اولیه بازگردانید و سپس تکرار کنید.
تکرار: ۵-۳ بار
تعداد ست: ۳-۲ ست
تعداد جلسات تمرین: ۵-۳ بار در هفته
توجه: T و Y ارزش بیشتری دارند و باید بر آن ها تمرکز شود.

 bird dog با توپ تمرین

نوع تمرین: حس عمقی/ عملکردی
وضعیت: در حالت دمر بر روی توپ تمرین
مرحله 1: بر روی قسمت فوقانی قفسه سینه بخوابید، به طوری که دست ها و پاها در وضعیت شنا رفتن (Push up)باشند.
مرحله 2: عضلات مرکزی بدن را منقبض کنید.
مرحله 3: دست راست و پای چپ را از روی توپ بلند کرده و سپس به زمین برگردانید.
مرحله 4: در حالی که تنه را ثابت نگه داشته اید، این حرکت را با دست چپ و پای راست انجام دهید .
تکرار: 10 تا 15 تکرار برای هر سمت
تعداد ست: 3-5 ست
تعداد جلسات تمرین: 3-5 بار در هفته

شنا روی دیوار

نوع تمرین: حس عمقی/ عملکردی
وضعیت: ایستاده
مرحله 1: در فاصله 15 تا 30 سانتی متری دیوار بایستید. پاها میتوانند در وضعیت عقب جلو (آسانتر) یا موازی یکدیگر (سختتر) باشند.
مرحله 2: به جلو متمایل شوید، آرنج را خم کرده و دست ها را پایین تر از سطح شانه قرار دهید.
مرحله 3: به سمت جلو مایل شده و روی نوک انگشتان قرار بگیرید.
مرحله 4: با حرکت دادن دستها به عقب و انجام شنای نیمه (1/2 push-up)، به وضعیت اولیه برگردید.
مرحله 5: مجدد به جلو متمایل شده و مراحل قبل را تکرار نمایید.
تکرار: 10 تا 15 بار
تعداد ست: 3-5 ست
تعداد جلسات تمرین: 3-5 بار در هفته
سطح 2: برای انجام این تمرین در سطح پیشرفته تر، در فاصله 60 سانتی متری از دیوار ایستاده و حرکت شنای کامل را انجام دهید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

گروه تخصصی پزشکان طب فیزیکی و توانبخشی