درد دنبالچه

در این نوشته دکتر زهرا هاشمی در مورد درد دنبالچه، روش های درمانی و تشخیص درد استخوان دنبالچه، شیوه زندگی بیماران دچار عارضه درد دنبالچه، دارودرمانی،فیزیوتراپی و جراحی آن توضیحاتی ارائه داده اند

دکتر زهرا هاشمی

درد دنبالچه (کوکسی داینی) می تواند به دنبال ضربه به استخوان دنبالچه (کوکسیکس) یا سایر علل مستعد کننده مانند زایمان طبیعی و یا ساییدگی مفاصل رخ دهد.

این مشکل یکی از ناراحت کننده ترین دردها بوده و می تواند ناتوان کننده باشد چراکه به دنبال نشستن، ایستادن طولانی مدت و در زمان برخاستن از حالت نشسته (کارهایی که در طی روز بارها انجام می دهیم) رخ دهد. درد حتی در حین اجابت مزاج و رابطه ی جنسی هم می تواند وجود داشته باشد.

این احساس ناراحتی از طیفی به صورت درد بسیار شدید، درد مبهم و یا دردی که به بالا یا پایین تیر می کشد می تواند متفاوت باشد.

آناتومی استخوان دنبالچه

استخوان دنبالچه محل اتصال عضلات، تاندونها و لیگامانهای مختلف است. دنبالچه از 3، 4 یا 5 استخوان کوچک تشکیل شده که در انتهای ستون فقرات و در زیر استخوان ساکروم (استخوان مثلثی شکل که بین مفاصل ران قرار گرفته) جای گرفته است.

درد دنبالچه

درد دنبالچه خصوصا در میان زنان و افراد چاق شایع است. البته کسانی که به طور ناگهانی وزن کم می کنند هم خطر بیشتری برای ابتلا به درد دنبالچه دارند.

علایم درد دنبالچه

  • درد در ناحیه ی دنبالچه
  • درد شدیدتر موقع برخاستن از حالت نشسته به وضعیت ایستاده
  • درد شدیدتر هنگام نشستن طولانی مدت
  • درد در حین اجابت مزاج
  • درد در حین رابطه ی جنسی
  • در صورتی که درد طولانی شود، افراد ممکن است دچار علایم افسردگی، اضطراب و اختلال خواب شوند.

علل بروز درد دنبالچه

علل بروز درد دنبالچه

علل مختلفی برای درد دنبالچه وجود دارد که برخی از آنها شایع تر است.

شایع ترین علت درد دنبالچه، تروما (ضربه) است. این ضربه می تواند به صورت محکم و مستقیم وارد شده و یا در نتیجه ی ضربات تکراری باشد.

تروما (ضربه) عامل درد دنبالچه

درد دنبالچه ممکن است به دنبال افتادن به سمت عقب بر روی باسن و یا به اشکال دیگری باشد که به استخوان و لیگامان ها آسیب برساند. شدت آسیب می تواند از یک کوفتگی استخوان تا شکستگی واضح دنبالچه متفاوت باشد.

علاوه بر آن فعالیت هایی مانند اسب سواری یا دوچرخه سواری می تواند خطر ابتلا به درد دنبالچه را به دلیل ایجاد فشارهای مکرر یا تماس طولانی مدت در ناحیه ی نشیمنگاه، افزایش دهد. به همین دلیل نشستن ساده بر روی سطح سفت در طول رانندگی طولانی یا پروازهای هوایی و یا قطار ممکن است عامل درد دنبالچه باشد.

از آنجا که استخوان دنبالچه محل اتصال تعداد زیادی از عضلات و لیگامان هاست، هرگونه ترومایی که باعث کشیدگی عضلات کف لگن شده یا التهاب لیگامانها می تواند منجر به درد دنبالچه شود.

زایمان طبیعی و درد دنبالچه

زایمان طبیعی خصوصا زمانی که زایمان سخت بوده و با وسایل کمکی (فورسپس) انجام شده باشد، به دلیل فشار وارده بر ناحیه ی دنبالچه توسط سر بچه، می تواند عامل درد دنبالچه باشد.

معمولا در این موارد، درد به دنبال کوفتگی استخوان یا کشیدگی تاندون بوده و در موارد کمی می تواند شکستگی استخوان دنبالچه رخ دهد.

ساییدگی مفاصل عامل درد دنبالچه

مانند سایر مفاصل بدن، با افزایش سن و یا حرکات تکراری، ساییدگی مفاصل در استخوان دنبالچه که آرتروز نامیده می شود، می تواند رخ دهد.

استخوان دنبالچه با شکل های خاص

همانطور که قبلا اشاره شد هر فرد میتواند تعداد متفاوتی استخوان دنبالچه داشته باشد. افرادی که تعداد استخوان بیشتری داشته باشند در معرض خطر بیشتری قرار دارند. علاوه بر این برخی افراد یک خار استخوانی (اسپور) دارند که در انتهای دنبالچه قرار گرفته است. این خار استخوانی می تواند محل نشیمنگاه را در حین نشستن آزار دهد.

درد اعصاب درد دنبالچه

یک کلافه ای از عصب ها به نام گانگلیون ایمپار در قسمت جلویی و بالایی استخوان دنبالچه قرار گرفته اند. فعالیت بیش از حد و یا تحریک این عصب ها ممکن است منجر به درد مزمن دنبالچه شود.

اسپاسم عضلات کف لگن عامل درد دنبالچه

از آنجا که استخوان دنبالچه محلی برای اتصال لایه ی عمقی عضلات کف لگن (که لواتور آنی نامیده می شوند) می باشد؛ اسپاسم عضلات و تحریک آنها می تواند درد ایجاد کند که اغلب در ناحیه ی دنبالچه و کمی بالاتر از مقعد احساس می شود.

علل نادر:پزشک شما ممکن است این علل نادر را هم در نظر بگیرد و در پی رد کردن این تشخیص ها باشد، برای همین ویزیت و معاینه ی پزشک مهم است.

  • سرطان: در موارد نادر، تومورهای بدخیم که به استخوان دنبالچه دست اندازی (متاستاز) می کنند (مانند سرطان های پروستات، تخمدان، دهانه رحم و یا روده ی بزرگ) می تواند منشا درد دنبالچه باشد. نادرتر از موارد قبل، خود استخوان دنبالچه هم ممکن است به صورت اولیه دچار نوعی سرطان استخوانی شود.
  • عفونت: عفونت های حوالی ناحیه ی دنبالچه مانند کیست پیلونیدال می تواند منجر به تورم و درد بر روی دنبالچه و همچنین همراه با قرمزی، گرمی و خروج ترشحات چرکی باشد.

چه زمانی برای ویزیت عارضه درد دنبالچه به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر درد دنبالچه شدید و ناتوان کننده است و در زندگی روزمره شما تداخل ایجاد کرده است حتما به پزشک مراجعه کنید.

سایر علایم مهم که نیاز به مراجعه به پزشک دارد:

  • درد مداوم علی رغم درمانهای معمول و خانگی
  • احساس برجستگی یا توده بر روی استخوان دنبالچه
  • تب یا قرمزی، گرمی، تورم یا خروج ترشحات از ناحیه ی دنبالچه و یا از نزدیکی آن

تشخیص عامل درد دنبالچه

گاهی شرح حال بیمار مطرح کننده ی یک علت زمینه ای مانند افتادن بر روی باسن و یا سایر اشکال تروما می باشد ولی گاهی بروز درد در بیمار تدریجی می باشد؛ در این موارد معاینه ی پزشک در کشف علت درد، راه گشا خواهد بود.

معاینه ی فیزیکی ناحیه دنبالچه

در ابتدا پزشک ناحیه ی دنبالچه را از نظر وجود کبودی، تورم، ضایعات پوستی و یا علایم عفونت مانند گرمی، قرمزی و یا خروج ترشحات بررسی می کند. همچنین پزشک ممکن است به دنبال فرورفتگی پوست (که ممکن است بر روی خار استخوانی دنبالچه وجود داشته باشد) بگردد. در نهایت پزشک استخوان دنبالچه را فشار می دهد تا ببیند آیا به دنبال فشار درد موضعی ایجاد میشود که گاهی می تواند نشانه ی شکستگی استخوان باشد.

در برخی موارد نیز ممکن است نیاز باشد تا معاینه ی داخل مقعد صورت گیرد. در این موارد پزشک یک دستکش پوشیده ونوک انگشت آغشته به ژل لوبریکانت را به داخل مقعد فرو می کند. سپس استخوان دنبالجه را بین دو انگشت گرفته و وجود درد موضعی بر روی استخوان و یا لیگامانهای موجود را بررسی می کند.

استخوان دنبالچه درمان درد دنبالچه

تصویربرداری استخوان دنبالچه

گرچه تصویربرداری ساده (X-ray ) نمی تواند همیشه راهگشا باشد ولی امکان مشاهده ی شکستگی یا دررفتگی استخوان دنبالچه را فراهم می سازد. ممکن است برای تشخیص سرطان یا عفونت نیز MRI درخواست گردد.

تشخیص های افتراقی

گاهی درد دنبالچه به صورت درد ارجاعی از سایر نواحی می باشد. در ادامه به برخی از علل آن خواهیم پرداخت:

  • بیماری های ستون فقرات کمری: درد آرتروز و یا مشکلات دیسک ستون فقرات کمری می تواند به ناحیه ی دنبالچه هم تیر بکشد. راه افتراق با معاینه ی فیزیکی ست. در این بیماران، دنبالچه در لمس دردناک نیست.
  • بیماری احشا داخل لگن : برخی بیماری ها مانند عفونت لگنی در زنان و التهاب پروستات در مردان می تواند به ناحیه ی دنبالچه تیر بکشد.

درمان درد دنبالچه

اغلب موارد درد دنبالچه با اصلاح سبک زندگی بهبود می یابد.

به خاطر داشته باشید کوفتگی استخوان دنبالچه ممکن است روزها تا هفته ها برای ترمیم به زمان نیاز داشته باشد در حالی که این زمان در شکستگی ها ممکن است 4 تا 6 هفته به طول انجامد.

درمان دنبالچه

روش های اصلاح سبک زندگی

در ادامه به روش های خانگی برای کاهش درد و پیشگیری از صدمه ی بیشتر اشاره می کنیم.

  • اجتناب از نشستن طولانی مدت: از نشستن طولانی مدت اجتناب کنید ولی اگر مجبور به نشستن بودید بهتر است کمی به جلو تکیه کنید تا فشار از روی دنبالچه برداشته شود. برخی افراد از بالشتک (زیرنشیمنی) هایی به شکل دونات (بالشتک حلقوی که داخل آن سوراخی دارد که در حین نشستن، دنبالچه در آن قرار می گیرد) استفاده می کنند ولی بهتر از آن استفاده از بالشتک های V شکل، U شکل یا گوه ای شکل است. بهتر است از این بالشتک ها حتی بر روی صندلی ماشین، صندلی اداره یا کلاس درس و … استفاده نمایید.

نحوه نشستن بیماران دچار عارضه درد دنبالچه

  • استفاده از یخ یا گرما: تا 3 روز پس از وقوع آسیب در ناحیه ی دنبالچه (برای مثال افتادن به پشت) می توان از کمپرس سرد برای 10 تا 15 دقیقه چندین نوبت در روز استفاده کرد. پس از آن می توان از کمپرس گرم استفاده کرد.
  • اجتناب از یبوست: مصرف میزان کافی از مایعات و غذاهای فیبر دار می تواند منجر به نرم شدن مدفوع و مانع از دردناک شدن پروسه ی دفع گردد.

دارودرمانی در درمان  درد دنبالچه

پزشک ممکن است با هدف کاهش درد و التهاب ، داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی به شما تجویز کند. اگر علی رغم مصرف دارو همچنان درد دارید، حتما باید به پزشک مراجعه کنید. در این موارد ممکن است پزشک تصمیم بگیرد که در ناحیه ی دنبالچه تزریقات تخصصی انجام دهد.

در مواردی که علت درد، عفونت است؛ تجویز آنتی بیوتیک یا تخلیه ی آبسه منجر به کاهش درد میگردد.

درمان های دستی (مانیپولاسیون) 

درمان های دستی باید توسط پزشک متخصص و در بیمار مناسب انجام شود. پزشکان متخصص طب فیزیکی و توانبخشی برای انجام این کار آموزش دیده و می توانند از درمانهای دستی برای جااندازی موارد نیمه دررفتگی و یا ماساژ عضلات عمقی استفاده کنند.

فیزیوتراپی در درمان درد دنبالچه

فیزیوتراپی در درمان درد دنبالچه

در مواردی که به نظر میرسد اسپاسم عضلات کف لگن وجود دارد، فیزیوتراپی می تواند کمک کننده باشد. آموزش تکنیک های ریلکس کردن عضلات کف لگن و تمرینات مختلف ورزشی از جمله ورزش های کششی و تمرینات کگل، به عنوان بخشی از درمان آموزش داده خواهد شد.

جراحی استخوان دنبالچه

در موارد بسیار نادر، ممکن است نیاز به جراحی و برداشتن استخوان دنبالچه گردد.

در نهایت بهتر است بدانیم که درد دنبالچه نسبتا شایع بوده و دلیلی برای خجالت زدگی وجود ندارد. خوشبختانه در اکثر موارد درد دنبالچه با روش های ساده ای مانند پیشگیری از فاکتورهای مستعد کننده (از جمله نشستن طولانی مدت ) ، تغییر سبک زندگی، ورزش و مصرف دارو ؛ بهبود خواهد یافت.

 

متن

آدرس و شماره تماس دکتر زهرا هاشمی

آدرس کلینیک:

  • زنجان، بلوار گاوازنگ، بیمارستان موسوی (شنبه ها و یکشنبه ها صبح ساعت ۹ تا ۱۲)
  • زنجان، خیابان صفا، کلینیک ویژه تخصصی و فوق تخصصی شفیعیه (دوشنبه ها عصر از ساعت ۴ تا ۸ و سه شنبه ها صبح از ساعت ۹ تا ۱۲)
  • تلفن: 0243۳۴۷۸۳۶۰ کد پزشک: 231

آدرس و شماره تماس دکتر آزاده قاروی آهنگر

آدرس کلینیک:

  • بابل، میدان کشوری، سرداران ۴، ساختمان پزشکان مهر، طبقه ۶، واحد ۳۰
  • تلفن: 01132288997 – 09923373644

آدرس و شماره تماس دکتر زینب بساق زاده

آدرس کلینیک:

  • مطب: آبادان، خیابان امیری، فرعی سیزدهم،برج پزشکی متروپل، طبقه اول، واحد 102
  • تلفن: 09339487770

آدرس و شماره تماس دکتر روژین نیک رای

آدرس کلینیک:

  • کرمانشاه، پارکینگ شهرداری، خیابان موید، ساختمان پارسیان، طبقه دو، واحد هفت
  • تلفن:  08337230850- 09016458916

آدرس و شماره تماس دکتر مهسا عدیلی

آدرس کلینیک:

  • بندرعباس، بلوار سید جمال الدین اسدآبادی، چهار راه فاطمیه، رو به روی شیرینکده، کوچه بینش ۸، ساختمان پارسه، طبقه ۹
  • تلفن:
    ۰۷۶-۳۲۲۱۱۵۴۴
    ۰۹۳۰۴۲۸۲۱۱۱
    .

آدرس و شماره تماس دکتر مریم رحیمی

آدرس کلینیک:

  • بیرجند، خیابان شهدا، شهدا ۲، پلاک ۱۲، ساختمان پزشکان رضوان، طبقه دوم
  • تلفن: 05632239177 – 05632239188
  • نوبت دهی: تماس با 09375610309 از 8 صبح تا 8 شب

آدرس و شماره تماس دکتر محمد احمدی دستگردی

آدرس کلینیک:

  • تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، کوچه زیبا، پلاک ۵۸ طبقه ۳، کلینیک دکتر فائزی
  • تلفن: 02122861659
  • چهارشنبه ها ۵ تا ۷
  • نظر آباد کرج، خیابان مطهری، جنب مسجد الغدیر، ساختمان پزشکان شفا
  • تلفن: 02645350008 – 02645358535 – 09382601894
  • پنج شنبه ها ۴ تا ۷

آدرس و شماره تماس دکتر لیلا باقرزاده

آدرس کلینیک:

  • تهران، شهرک غرب، بلوار فرحزادی، روبروی اریکه ایرانیان، قبل از خروجی نیایش، خیایان تربیت معلم، کوچه گلبان، پلاک 6، ساحتمان مداوا، طبقه پنجم، کلینیک درد مداوا
  • تلفن: 02188688881 – 02188688882
  • سه شنبه ها  3 تا 7 عصر

آدرس و شماره تماس دکتر الهام لونی

آدرس کلینیک:

  • تهران، قیطریه، خیابان شهید برادران سلیمانی، کوچه نعمتی، بیمارستان توانبخشی رفیده
  • تلفن: ۰۲۱۲۲۶۷۸۵۱۹
  • نوبت دهی: مراجعه به سایت شفاداک و جستجوی دکتر لونی و رزرو نوبت  www.shafadoc.ir
  • ویزیت بیماران: یکشنبه و سه شنبه ها ساعت 10 تا 12
  • نوارعصب و عضله: شنبه و چهارشنبه ها ساعت 10 تا 12

آدرس و شماره تماس دکتر محمد رسول نظام آبادی

آدرس کلینیک:

  • تهران، میدان ونک، خیابان صانعی (ورودی از بلوار آفریقا)، پلاک 26، مرکز جراحی محدود مریم طبقه اول، کلینیک درد آذرگان
  • تلفن: 02188856152
  • دوشنبه ها و سه شنبه ها عصر
  • تهران، خیابان خواجه عبدالله انصاری، انتهای خیابان چهاردهم، کوچه زروان، پلاک 12، کلینیک استقلال
  • تلفن: 02122866890
  • چهارشنبه ها 14 تا 15:30

آدرس و شماره تماس دکتر عاطفه جوادی

آدرس کلینیک:

  • دماوند، جیلارد، بیمارستان سوم شعبان، درمانگاه طب فیزیکی و توانبخشی
  • تلفن: ۶- ۰۲۱۷۶۳۱۹۷۸
  • یکشنبه ها و سه شنبه ها صبح
  • دماوند، ابتدای خیابان روح افزاء، روبروی شهرداری، بیمارستان حضرت فاطمه(س)، درمانگاه طب فیزیکی و توانبخشی
  • تلفن: ۸ – ۰۲۱۷۶۳۲۸۶۸۶
  • سه شنبه ها بعدازظهر
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.