استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

در این نوشته دکتر عاطفه جوادی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، در مورد سیاه شدن سر استخوان ران یا همان استئونکروز فمور (نکروز آواسکولر) که باعث درد لگن می شود و راه های درمانی و جراحی آن، توضیحاتی داده اند.

استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

استئونکروز یا سیاه شدن سر استخوان ران وضعیت دردناکی است که علت آن اختلال در خونرسانی به سر استخوان فمور (استخوان ران) می باشد. از آنجا که سلول های استخوان برای سالم ماندن نیاز به تامین مقدار ثابتی از جریان خون دارند، استئونکروز می‌تواند در نهایت منجر به تخریب مفصل هیپ و آرتریت شدید گردد.

استئونکروز به نام های نکروز آواسکولر (AVN) یا نکروز آسپتیک نیز خوانده می شود. اگرچه این بیماری می تواند در هر استخوانی ایجاد شود، اما اغلب موارد در استخوان ران دیده می شود. هر ساله بیش از ۲۰،۰۰۰ نفر بعلت استئونکروز سر استخوان ران به بیمارستان ها مراجعه می کنند. در بسیاری از موارد، این بیماری هر دو سمت را درگیر می کند.

آناتومی

مفصل لگن (هیپ) از نوع گوی و کاسه (Ball and socket) می باشد. قسمت حفره (کاسه)، از استابولوم که جزئی از استخوان لگن خاصره می باشد تشکیل شده است. قسمت کروی مفصل (گوی)، سر استخوان ران می باشد که درون حفره قرار گرفته است.

سطوح مفصلی سر استخوان ران و حفره استابولوم توسط ماده ای نرم و لغزنده به نام غضروف پوشیده شده اند که باعث تسهیل حرکت این دو سطح بر روی یکدیگر می گردد.

استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

علل استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

این بیماری بعلت اختلال در خونرسانی به سر استخوان ران ایجاد می شود. در صورت عدم خونرسانی و تغذیه کافی، استخوان سر فمور می‌میرد و به تدریج تخریب می گردد. بدنبال آن غضروف مفصلی نیز دچار کلاپس شده و آرتروز شدید و ناتوان کننده ایجاد می گردد.

اگرچه سیاه شدن سر استخوان ران در هر فردی می تواند ایجاد شود اما در افراد بین 40 تا 65 سال شایعتر بوده و مردها بیشتر از خانم ها درگیر می شوند.

استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

فاکتور های خطر سیاه شدن سر استخوان ران

اگرچه همواره علت قطعی اختلال خونرسانی به استخوان مشخص نمی باشد، اما تعدادی از فاکتورهای خطر که فرد را در معرض این بیماری قرار می دهند شامل موارد زیر می باشند:

  • آسیب ها: در رفتگی، شکستگی و سایر آسیب های مفصل لگن که باعث آسیب عروق و اختلال خونرسانی به سر استخوان ران می شوند.
  • مصرف زیاد الکل: مصرف زیاد الکل در طولانی مدت باعث ایجاد رسوبات چربی در عروق شده و سطح کورتیزون را افزایش می دهد که منجر به کاهش خونرسانی به استخوان می گردد.
  • مصرف داروهای کورتیکواستروئید (کورتون): بسیاری از بیماری ها از جمله آسم، آرتریت روماتوئید و لوپوس با داروهای کورتیکواستروئید درمان می گردند. اگرچه علت قطعی ایجاد استئونکروز توسط این داروها مشخص نمی باشد، اما مطالعات نشان دهنده ارتباط بین مصرف طولانی مدت این داروها و سیاه شدن سر استخوان ران می باشند.
  • سایر بیماری ها: استئونکروز با برخی بیماری های دیگر همراهی دارد از جمله: بیماری غواصان، بیماری سیکل سل، اختلالات میلوپرولیفراتیو، بیماری گوشه، لوپوس، کرون، آمبولی شریانی، ترومبوز و واسکولیت.

علایم بیماری استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

استئونکروز مراحل مختلفی دارد. درد مفصل لگن اولین علامت می باشد که به صورت درد مبهم در کشاله ران یا باسن احساس می شود. با پیشرفت بیماری، ایستادن و وزن گذاری بر روی مفصل سمت درگیر دشوار بوده و حرکات مفصل نیز دردناک می باشد. ممکن است پیشرفت بیماری چندین ماه تا یکسال به طول بیانجامد. تشخیص این بیماری در مراحل اولیه بسیار مهم می باشد، زیرا برخی مطالعات نشان داده اند که درمان زودهنگام پیامد های بهتری دارد.

استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران - متخصص طب فیزیکی و اوانبخشی

معاینه بالینی پزشک برای درمان استئونکروز هیپ

پس از بررسی شرح حال علایم و سابقه بیماری های قبلی، پزشک مفصل لگن بیمار را معاینه می کند.

بیماران دچار استئونکروز یا سیاه شدن سر استخوان ران اغلب دچار درد شدید در مفصل لگن می باشند در حالیکه دامنه حرکات مفصل نسبتا خوب می باشد. علت این است که در مراحل اولیه بیماری تنها سر استخوان ران درگیر می باشد. در مراحل پیشرفته با تخریب سر استخوان ران، کل مفصل دچار آرتریت می شود و بیمار دچار کاهش حرکات مفصل و خشکی می گردد.

درمان استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

روش های تصویربرداری از سیاه شدن سر استخوان ران

مطالعات تصویربرداری در تایید تشخیص به پزشک کمک می کنند.

  • رادیوگرافی ساده: جهت بررسی وجود تخریب استخوان سر ران و همچنین تعیین مقدار آسیب استخوانی استفاده می شود.

رادیو گرافی استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

  • MRI: با استفاده از MRI تغییرات اولیه در استخوان که در رادیوگرافی ساده نشان داده نمی شوند قابل ارزیابی می باشند. با استفاده از این روش می توان بررسی نمود که چه مقداری از استخوان درگیر می باشد. همچنین امکان بررسی موارد زودهنگام بیماری که علایم زیادی ایجاد نکرده اند (مثلا درگیری مفصل لگن سمت مقابل) میسر می باشد.

استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

MRI بیمار نشاندهنده استئونکروز در سر استخوان ران سمت راست می باشد(فلش سفید). خط تیره (فلش های قرمز) مرز بین استخوان مرده و زنده می باشد. مفصل هیپ سمت چپ نرمال می باشد.

درمان استئونکروز هیپ یا سیاه شدن سر استخوان ران

اگرچه روش های درمانی غیر جراحی (مانند استفاده از داروهای ضدالتهاب غیر استروییدی، تغییر در فعالیت های فیزیکی و استفاده از عصای زیر بغل) باعث کمک به کاهش درد و آهسته کردن سیر پیشرفت بیماری می شوند، اما روش های جراحی موفق ترین روش های درمان این بیماری می باشند. با توجه به مرحله ی بیماری، روش های جراحی متعددی قابل استفاده می باشند.

 

آدرس و شماره تماس دکتر عاطفه جوادی

آدرس کلینیک:

  • دماوند، جیلارد، بیمارستان سوم شعبان، درمانگاه طب فیزیکی و توانبخشی
  • تلفن: ۶- ۰۲۱۷۶۳۱۹۷۸
  • یکشنبه ها و سه شنبه ها صبح
  • دماوند، ابتدای خیابان روح افزاء، روبروی شهرداری، بیمارستان حضرت فاطمه(س)، درمانگاه طب فیزیکی و توانبخشی
  • تلفن: ۸ – ۰۲۱۷۶۳۲۸۶۸۶
  • سه شنبه ها بعدازظهر

آدرس و شماره تماس دکتر زینب بساق زاده

آدرس کلینیک:

  • مطب: آبادان، خیابان امیری، فرعی سیزدهم،برج پزشکی متروپل، طبقه اول، واحد 102
  • تلفن: 09339487770

آدرس و شماره تماس دکتر روژین نیک رای

آدرس کلینیک:

  • کرمانشاه، پارکینگ شهرداری، خیابان موید، ساختمان پارسیان، طبقه دو، واحد هفت
  • تلفن:  08337230850- 09016458916

آدرس و شماره تماس دکتر مهسا عدیلی

آدرس کلینیک:

  • بندرعباس، بلوار سید جمال الدین اسدآبادی، چهار راه فاطمیه، رو به روی شیرینکده، کوچه بینش ۸، ساختمان پارسه، طبقه ۹
  • تلفن:
    ۰۷۶-۳۲۲۱۱۵۴۴
    ۰۹۳۰۴۲۸۲۱۱۱
    .

آدرس و شماره تماس دکتر مریم رحیمی

آدرس کلینیک:

  • بیرجند، خیابان شهدا، شهدا ۲، پلاک ۱۲، ساختمان پزشکان رضوان، طبقه دوم
  • تلفن: 05632239177 – 05632239188
  • نوبت دهی: تماس با 09375610309 از 8 صبح تا 8 شب

آدرس و شماره تماس دکتر محمد احمدی دستگردی

آدرس کلینیک:

  • تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، کوچه زیبا، پلاک ۵۸ طبقه ۳، کلینیک دکتر فائزی
  • تلفن: 02122861659
  • چهارشنبه ها ۵ تا ۷
  • نظر آباد کرج، خیابان مطهری، جنب مسجد الغدیر، ساختمان پزشکان شفا
  • تلفن: 02645350008 – 02645358535 – 09382601894
  • پنج شنبه ها ۴ تا ۷

آدرس و شماره تماس دکتر لیلا باقرزاده

آدرس کلینیک:

  • تهران، شهرک غرب، بلوار فرحزادی، روبروی اریکه ایرانیان، قبل از خروجی نیایش، خیایان تربیت معلم، کوچه گلبان، پلاک 6، ساحتمان مداوا، طبقه پنجم، کلینیک درد مداوا
  • تلفن: 02188688881 – 02188688882
  • سه شنبه ها  3 تا 7 عصر

آدرس و شماره تماس دکتر الهام لونی

آدرس کلینیک:

  • تهران، قیطریه، خیابان شهید برادران سلیمانی، کوچه نعمتی، بیمارستان توانبخشی رفیده
  • تلفن: ۰۲۱۲۲۶۷۸۵۱۹
  • نوبت دهی: مراجعه به سایت شفاداک و جستجوی دکتر لونی و رزرو نوبت  www.shafadoc.ir
  • ویزیت بیماران: یکشنبه و سه شنبه ها ساعت 10 تا 12
  • نوارعصب و عضله: شنبه و چهارشنبه ها ساعت 10 تا 12

آدرس و شماره تماس دکتر محمد رسول نظام آبادی

آدرس کلینیک:

  • تهران، میدان ونک، خیابان صانعی (ورودی از بلوار آفریقا)، پلاک 26، مرکز جراحی محدود مریم طبقه اول، کلینیک درد آذرگان
  • تلفن: 02188856152
  • دوشنبه ها و سه شنبه ها عصر
  • تهران، خیابان خواجه عبدالله انصاری، انتهای خیابان چهاردهم، کوچه زروان، پلاک 12، کلینیک استقلال
  • تلفن: 02122866890
  • چهارشنبه ها 14 تا 15:30

آدرس و شماره تماس دکتر آزاده قاروی آهنگر

آدرس کلینیک:

  • بابل، میدان کشوری، سرداران ۴، ساختمان پزشکان مهر، طبقه ۶، واحد ۳۰
  • تلفن: 01132288997 – 09923373644

آدرس و شماره تماس دکتر زهرا هاشمی

آدرس کلینیک:

  • زنجان، بلوار گاوازنگ، بیمارستان موسوی (شنبه ها و یکشنبه ها صبح ساعت ۹ تا ۱۲)
  • زنجان، خیابان صفا، کلینیک ویژه تخصصی و فوق تخصصی شفیعیه (دوشنبه ها عصر از ساعت ۴ تا ۸ و سه شنبه ها صبح از ساعت ۹ تا ۱۲)
  • تلفن: 0243۳۴۷۸۳۶۰ کد پزشک: 231
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.