دردهای آسیب عصبی بعد از زونا (نورالژی پست هرپتیک)

در این نوشته دکتر مهسا عدیلی در مورد زونا، درد های عصبی بعد از زونا، علایم دردهای عصبی بعد از زونا، نورالژی پس از زونا و انواع روش های درمانی توضیحاتی داده اند.

نورالژی یا دردهای عصبی بعد از زونا

نورالژی یا دردهای عصبی بعد از زونا، شایعترین عارضه زونا است. ویروس واریسلا زوستر باعث بیماری زونا می شود. افراد معمولاً در کودکی یا نوجوانی به این ویروس تحت عنوان بیماری آبله مرغان مبتلا می شوند. این  ویروس می تواند در سلول های عصبی بدن خاموش باقی بماند و ده ها سال بعد دوباره فعال شود. با افزایش سن یا در صورت سرکوب سیستم ایمنی بدن  به دنبال مصرف برخی داروها یا شیمی درمانی، ویروس می تواند دوباره فعال شود و باعث ایجاد زونا شود.

تقریباً 1 میلیون مورد زونا سالانه در ایالات متحده اتفاق می افتد و از هر سه نفر یک نفر در طول زندگی خود به زونا مبتلا می شود. تاول‌های ناشی از زونا در مقایسه با تاول‌های آبله مرغان، درد بیشتر و خارش کمتری دارند. در ابتدا ممکن است احساس سوزش و یا خارش داشته باشید. بعد از چند روز جوش هایی در منطقه ظاهر می شوند که خیلی زود تبدیل به مجموعه‌ای از تاول‌های برجسته می‌شوند. تاول‌ها معمولاً ۲ تا ۳ هفته باقی می‌مانند.

تاثیر زونا بر روی فیبرهای عصبی

زونا بر روی فیبرهای عصبی تأثیر می گذارد و باعث درد سوزشی می شود که مدت ها پس از بین رفتن ضایعات پوستی و تاول ها ادامه دارد. در واقع انتقال درد از طریق فیبرهای آسیب دیده مختل می شود. پیام های درد به صورت اغراق آمیز منتقل می شوند و باعث دردی مزمن و اغلب طاقت فرسا می شوند که می تواند ماه ها یا حتی سال ها طول بکشد.

تخمین زده می شود که از هر 5 بیمار مبتلا به زونا، 1 نفر مبتلا به نورالژی بعد از زونا می شود. خطر نورالژی پس از زونا با افزایش سن به ویژه سنین بالای 60 سال  افزایش می یابد. هیچ درمانی برای دردهای عصبی بعد از زونا وجود ندارد و تمامی درمان ها فقط جهت کاهش علایم استفاده می شود. در اکثر افراد نورالژی پس از زونا با گذشت زمان بهبود می یابد.

نورالژی یا دردهای عصبی بعد از زونا

علایم دردهای عصبی بعد از زونا چیست؟

علائم و نشانه های نورالژی پس از زونا به طور کلی محدود به ناحیه ای از پوست است که برای اولین بار در آن بیماری زونا شروع شده است. اغلب به صورت یک باندی دور تنه که معمولاً در یک طرف بدن شماست ظاهر می شود.

علائم و نشانه ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • درد: دردی که پس از بهبود ضایعات زونا سه ماه یا بیشتر طول بکشد. درد به صورت تیز سوزشی یا درد مبهم عمیق است.
  • حساسیت به لمس سطحی:  افراد مبتلا اغلب نمی توانند حتی تماس لباس را روی پوست آسیب دیده تحمل کنند (آلودینیا).
  • خارش و بی حسی: به ندرت نورالژی پس از زونا می تواند خارش یا بی حسی ایجاد کند.

چه فاکتورهای خطری برای ایجاد نورالژی پس از زونا وجود دارند؟

در صورت ابتلا به بیماری زونا اگر شرایط زیر را داشته باشید در معرض خطر نورالژی پس از زونا هستید:

  • سن: سن شما بیش از 50 سال باشد.
  • شدت زونا: شما ضایعات پوستی شدید و درد شدیدی داشته باشید.
  • بیماری دیگر: شما یک بیماری مزمن مانند دیابت داشته باشید.
  • محل زونا: شما روی صورت یا تنه خود ضایعات زونا داشته باشید.

پس از ظاهر شدن ضایعات پوستی، درمان ضد ویروسی زونا بعد از 72 ساعت شروع شود.

تاخیر در شروع درمان ضد ویروسی

مراجعه به پزشک برای درد های عصبی پس از زونا

با دیدن اولین علامت زونا به پزشک مراجعه کنید. غالباً درد قبل از این که ضایعات پوستی را مشاهده کنید، شروع می شود. اگر در طی 72 ساعت پس از بروز ضایعات پوستی زونا، شروع به مصرف داروهای ضد ویروسی کنید، خطر ابتلا به نورالژی پس از زونا کاهش می یابد.

نورالژی یا دردهای عصبی بعد از زونا - علایم دردهای عصبی بعد از زونا چیست؟

نورالژی پس از زونا چگونه تشخیص داده می شود؟

متخصص طب فیزیکی و توانبخشی می تواند با گرفتن یک شرح حال کامل و معاینه دقیق و دیدن ضایعات بر روی پوست شما به تشخیص برسد. در اکثر موارد انجام هیچ تست آزمایشگاهی لازم نیست.

درد های عصبی پس از زونا چگونه درمان می شود؟

در واقع پیشگیری مهم ترین درمان است. شروع داروهای ضد ویروسی  شامل آسیکلوویر خوراکی، والاسیکلوویر یا فامسیکلوویر در 72 ساعت اول  می تواند درد زونا در مرحله حاد، مدت زمان وجود ضایعات پوستی و احتمال بروز نورالژی را کم کند.

هیچ روش درمانی به تنهایی نمی تواند دردهای نورالژی پس از زونا را تسکین دهد. برای کاهش درد اغلب ترکیبی از درمانها لازم است.

نورالژی یا دردهای عصبی بعد از زونا

درمان های موضعی درد های عصبی پس از زونا

درمان های موضعی که مورد تأیید سازمان غذا و داروی امریکا(FDA) برای درمان نورالژی پس از زونا است شامل لیدوکائین و کپسایسین  است که به صورت چسب و کرم های موضعی موجود هستند.

  • چسب های پوستی لیدوکائین: این چسب ها کوچک و باند مانند هستند که حاوی داروی موضعی لیدوکائین برای تسکین درد هستند. این چسب ها را می توان برش داد تا فقط در منطقه آسیب دیده قرار گیرد. مطالعات نشان داده است که چسب های لیدوکائین سبب کاهش درد و آلوداینیا و بهبود خواب و کیفیت زندگی بیماران می شود.
  • چسب های پوستی کپسایسین: این چسب ها حاوی عصاره فلفل (کپسایسین) است که برای تسکین درد استفاده می شود. این چسب ها اگر با دوز پایین باشند (0.025٪ تا 0.075٪) توسط بیمار قابل استفاده است  اما در دوز های بالا (8%) فقط در مطب پزشک باید استفاده شود. پس از استفاده از داروی بی حس کننده در ناحیه آسیب دیده، این چسب ها استفاده می شوند. چسب ها باید 60 تا 90 دقیقه در موضع باشند. پس از استفاده از این چسب که حاوی غلظت بالای کپسایسین است،  باید تحت نظارت باشید. یک بار مصرف این چسب ها در بعضی بیماران  درد را تا سه ماه کاهش می دهد. در صورت مفید بودن هر سه ماه می تواند تکرار شود.
  • کرم کپسایسین: کرم کپسایسین که حاوی عصاره ی فلفل قرمز است می تواند درد ناشی از نورالژی پس از زونا را تسکین دهد. کپسایسین می تواند باعث احساس سوزش شود و پوست شما را تحریک کند اما این عوارض جانبی معمولاً با گذشت زمان از بین می روند. از آنجا که کرم کپسایسین می تواند پوست شما را تحریک کند، از قرار دادن آن بر روی قسمت هایی از بدن که درگیر نیستند خودداری کنید. قبل از استفاده دستکش بپوشید.

درمان های خوراکی دردهای عصبی بعد از زونا

  • داروهای ضد تشنج: برخی از داروهای ضد تشنج مثل جمله گاباپنتین و پرگابالین می توانند درد نورالژی پس از زونا را کاهش دهند. این داروها می توانند درد بیمار را کاهش دهند در نتیجه خواب و کیفیت زندگی آن را بهبود بخشند. سرگیجه و خواب آلودگی شایعترین عارضه ی این داروها هستند.
  • داروهای ضد افسردگی: بعضی داروهای ضد افسردگی مانند نورتریپتیلین، آمی تریپتیلین، دولوکستین و ونلافاکسین می توانند درد نورالژی پس از زونا را کاهش دهند. البته دوز این داروها در درمان نورالژی پس از زونا کمتر از دوز این داروها در درمان افسردگی است.
  • مخدرها: برخی از افراد ممکن است به داروهای ضد درد قوی تر مانند ترامادول، اکسی کدون یا مورفین نیاز داشته باشند. با این حال دستورالعمل های اخیر CDC پزشکان را ترغیب می کند که برای درد هایی به غیر از دردهای مرتبط با سرطان، مانند درد نورالژی پس از زونا، درمان هایی غیر از ترکیبات مخدر را در نظر بگیرند. این امر به دلیل افزایش خطر اعتیاد در برخی افراد با استفاده از ترکیبات مخدر است. در صورت تجویز مخدرها بیماران باید تحت نظر باشند، در کمترین دوز ممکن استفاده شوند و فقط در شرایطی که سایر داروها اثر نکرده اند، استفاده شوند.

چندین دستورالعمل برای درمان نورالژی وجود دارد که بیشتر آنها لیدوکائین موضعی، داروهای ضد افسردگی و گاباپنتین یا پرگابالین را به عنوان درمان خط اول در نظر می گیرند. ترکیب پرگابالین و دولوکستین در درمان بسیار موثر بوده است. کپسایسین موضعی، ترامادول و سایر مخدرها درمان خط دوم و یا سوم هستند.

اقدامات توانبخشی برای دردهای عصبی بعد از زونا

  • درمان های حساسیت زدایی شامل تماس متناوب با سرما و گرما، لرزش و ضربه های مکرر خفیف به منطقه درگیر می تواند کمک کننده باشد.
  • تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS)که الکترودهایی در مناطقی که درگیر هستند، گذاشته می شوند. این الکترود ها ایمپالس الکتریکی کوچکی منتشر می کنند. بهتر است با حداکثر شدتی که برای بیمار آزار دهنده نیست، استفاده شود. در برخی از افراد TENS می تواند درد را تسکین دهد.

تزریق برای بیمار هایی با عارضه درد های عصبی پس از زونا

  • تزریق سم بوتولونیوم (بوتاکس) زیر جلدی در بیمارانی که به درمان های معمول پاسخ نداده اند می تواند سبب تسکین درد و بهبود کیفیت خواب شود و در نتیجه میزان مصرف داروهای مخدر را کاهش دهد.
  • بلوک اعصاب سمپاتیک می تواند به کاهش درد بیماران کمک کند.
  • تزریق اپیدورال و یا اینتراتکال کورتیکواسترویید (کورتون) در کاهش درد نورالژی پس از زونا موثر است.
  • بلوک اعصاب بین دنده ایی و کارگذاری محرک نخاعی برای مهار انتقال درد نیز می تواند موثر باشد.

البته این تزریقات فقط در موارد مقاوم به درمان های اولیه و طبق صلاحدید پزشک متخصص انجام می شود.

نورالژی پس از زونا چه عوارضی دارد؟

بسته به اینکه نورالژی پس از زونا چه مدت طول بکشد و چقدر دردناک باشد می تواند سبب بروز علایم دیگر در بیمار شود که با دردهای مزمن همراه است. این علایم شامل اختلال در خلق و خو، افسردگی، خستگی، اختلال خواب، کمبود اشتها و اختلال تمرکز است. بیماران مبتلا به نورالژی پس از زونا  کاهش کیفیت زندگی و اختلال در فعالیتهای زندگی روزمره را ذکر می کنند.

طب فیزیکی در درمان درد ها

آدرس و شماره تماس دکتر مهسا عدیلی

آدرس کلینیک:

  • بندرعباس، بلوار سید جمال الدین اسدآبادی، چهار راه فاطمیه، رو به روی شیرینکده، کوچه بینش ۸، ساختمان پارسه، طبقه ۹
  • تلفن:
    ۰۷۶-۳۲۲۱۱۵۴۴
    ۰۹۳۰۴۲۸۲۱۱۱
    .

آدرس و شماره تماس دکتر زینب بساق زاده

آدرس کلینیک:

  • مطب: آبادان، خیابان امیری، فرعی سیزدهم،برج پزشکی متروپل، طبقه اول، واحد 102
  • تلفن: 09339487770

آدرس و شماره تماس دکتر روژین نیک رای

آدرس کلینیک:

  • کرمانشاه، پارکینگ شهرداری، خیابان موید، ساختمان پارسیان، طبقه دو، واحد هفت
  • تلفن:  08337230850- 09016458916

آدرس و شماره تماس دکتر مریم رحیمی

آدرس کلینیک:

  • بیرجند، خیابان شهدا، شهدا ۲، پلاک ۱۲، ساختمان پزشکان رضوان، طبقه دوم
  • تلفن: 05632239177 – 05632239188
  • نوبت دهی: تماس با 09375610309 از 8 صبح تا 8 شب

آدرس و شماره تماس دکتر لیلا باقرزاده

آدرس کلینیک:

  • تهران، شهرک غرب، بلوار فرحزادی، روبروی اریکه ایرانیان، قبل از خروجی نیایش، خیایان تربیت معلم، کوچه گلبان، پلاک 6، ساحتمان مداوا، طبقه پنجم، کلینیک درد مداوا
  • تلفن: 02188688881 – 02188688882
  • سه شنبه ها  3 تا 7 عصر

آدرس و شماره تماس دکتر محمد احمدی دستگردی

آدرس کلینیک:

  • تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، کوچه زیبا، پلاک ۵۸ طبقه ۳، کلینیک دکتر فائزی
  • تلفن: 02122861659
  • چهارشنبه ها ۵ تا ۷
  • نظر آباد کرج، خیابان مطهری، جنب مسجد الغدیر، ساختمان پزشکان شفا
  • تلفن: 02645350008 – 02645358535 – 09382601894
  • پنج شنبه ها ۴ تا ۷

آدرس و شماره تماس دکتر الهام لونی

آدرس کلینیک:

  • تهران، قیطریه، خیابان شهید برادران سلیمانی، کوچه نعمتی، بیمارستان توانبخشی رفیده
  • تلفن: ۰۲۱۲۲۶۷۸۵۱۹
  • نوبت دهی: مراجعه به سایت شفاداک و جستجوی دکتر لونی و رزرو نوبت  www.shafadoc.ir
  • ویزیت بیماران: یکشنبه و سه شنبه ها ساعت 10 تا 12
  • نوارعصب و عضله: شنبه و چهارشنبه ها ساعت 10 تا 12

آدرس و شماره تماس دکتر محمد رسول نظام آبادی

آدرس کلینیک:

  • تهران، میدان ونک، خیابان صانعی (ورودی از بلوار آفریقا)، پلاک 26، مرکز جراحی محدود مریم طبقه اول، کلینیک درد آذرگان
  • تلفن: 02188856152
  • دوشنبه ها و سه شنبه ها عصر
  • تهران، خیابان خواجه عبدالله انصاری، انتهای خیابان چهاردهم، کوچه زروان، پلاک 12، کلینیک استقلال
  • تلفن: 02122866890
  • چهارشنبه ها 14 تا 15:30

آدرس و شماره تماس دکتر عاطفه جوادی

آدرس کلینیک:

  • دماوند، جیلارد، بیمارستان سوم شعبان، درمانگاه طب فیزیکی و توانبخشی
  • تلفن: ۶- ۰۲۱۷۶۳۱۹۷۸
  • یکشنبه ها و سه شنبه ها صبح
  • دماوند، ابتدای خیابان روح افزاء، روبروی شهرداری، بیمارستان حضرت فاطمه(س)، درمانگاه طب فیزیکی و توانبخشی
  • تلفن: ۸ – ۰۲۱۷۶۳۲۸۶۸۶
  • سه شنبه ها بعدازظهر

آدرس و شماره تماس دکتر آزاده قاروی آهنگر

آدرس کلینیک:

  • بابل، میدان کشوری، سرداران ۴، ساختمان پزشکان مهر، طبقه ۶، واحد ۳۰
  • تلفن: 01132288997 – 09923373644

آدرس و شماره تماس دکتر زهرا هاشمی

آدرس کلینیک:

  • زنجان، بلوار گاوازنگ، بیمارستان موسوی (شنبه ها و یکشنبه ها صبح ساعت ۹ تا ۱۲)
  • زنجان، خیابان صفا، کلینیک ویژه تخصصی و فوق تخصصی شفیعیه (دوشنبه ها عصر از ساعت ۴ تا ۸ و سه شنبه ها صبح از ساعت ۹ تا ۱۲)
  • تلفن: 0243۳۴۷۸۳۶۰ کد پزشک: 231
آخرین دیدگاه نیاز به تایید دارد.
1 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.