آرتروز ستون فقرات گردن و کمر- علائم، روش های پیشگیری و درمان غیر جراحی

در این نوشته دکتر محمد احمدی دستگردی در مورد آرتروز ستون فقرات گردن و کمر- علائم، روش های پیشگیری و درمان غیر جراحی آن توضیحاتی ارائه داده اند

استئوآرتریت چیست؟

استئوآرتریت یا آرتروز که به عنوان بیماری تخریبی مفصل نیز شناخته می شود، حالتی است که غضروف محافظ مفصلی که مانند بالشتک بین استخوان ها قرار می گیرد، آسیب میبیند و تخریب می شود. این اتفاق تورم و درد و خشکی ایجاد می کند. این واقعه همچنین می تواند باعث ایجاد استئوفیت یا خار استخوانی شود.

آرتروز ستون فقرات چیست؟

آرتروز ستون فقرات ناشی از تخریب غضروف مفاصل فست (مفاصل جانبی زایگوفیزیال) ستون فقرات و تحلیل دیسک های گردن و کمر است. گاهی آرتروز باعث ایجاد خارهای استوانی می شود که بر روی اعصاب خروجی از کانال نخاعی فشار وارد می کنند و سبب درد و ضعف در اندام های فوقانی و تحتانی می شود.

آرتروز ستون فقرات چیست؟

چه کسی به آرتروز ستون فقرات دچار می شود؟

به طور معمول آرتروز با افزایش سن ایجاد می شود. افراد جوان تر به دلایل مختلفی از جمله موارد زیر به این بیماری دچار می شوند:
1. آسیب یا ضربه به مفصل (تروما)
2. نقص ژنتیکی غضروف مفصلی
در سن کمتر از ۴۵ سال، آرتروز در مردان شایع تر است اما در افراد بالای ۴۵ سال، استئوآرتریت در بانوان شایع تر می باشد. آرتروز با شیوع بالاتر در افراد مبتلا به اضافه وزن رخ می دهد. این بیماری همچنین با بروز بیشتر در افراد با شغل سنگین، انجام دهندگان ورزش های تماسی که استرس بیشتری بر مفاصل خاص خود وارد می کنند دیده می شوند.

علائم آرتروز ستون فقرات

علائم آرتروز ستون فقرات چیست؟

استئوآرتریت ستون فقرات ممکن است خشکی یا درد کمر و گردن ایجاد کند. این بیماری اگر به اندازه ای شدید باشد که سبب آسیب طناب نخاعی یا اعصاب نخاعی شود، می تواند باعث ضعف یا بی حسی در اندام های فوقانی و تحتانی شود. معمولا درد پشت و کمر با دراز کشیدن بهتر می شود. بعضی افراد در کارهای روزانه خود دچار اختلال می شوند و برخی به شدت ناتوان می شوند. علاوه بر آثار فیزیکی، فرد دچار آرتروز ممکن است دچار مشکلات احساسی و اجتماعی نیز بشود. برای مثال فرد مبتلا به آرتروزی که کارهای روزانه و شغلی خود را عقب می اندازد، ممکن است احساس افسردگی یا بی فایدگی کند.

آرتروز ستون فقرات چگونه تشخیص داده می شود؟

بهترین راه تشخیص آرتروز ستون فقرات استفاده از اشعه ایکس است. پزشک در بدو ورود شما شرح حال بیماریتان را می گیرد و شما را معاینه کامل می کند. این معاینه از جهت وجود درد، حساسیت در لمس و محدودیت حرکتی در گردن یا کمر می باشد. اگر علائمی مانند ضعف، افت رفلکس های عمقی یا از بین رفتن حس وجود داشته باشد، می تواند بیانگر آسیب اعصاب نخاعی باشد. در این موارد نوار عصب و عضله به تعیین شدت و حاد یا مزمن بودن آسیب عصبی کمک می کند. پزشک از روش های تشخیصی متفاوتی که شامل موارد زیر است جهت تشخیص آرتروز ستون فقرات استفاده می کند:

رادیوگرافی ساده با اشعه ایکس: در این روش آسیب استخوانی، خارهای استخوانی، از بین رفتن غضروف مفاصل فست و باریک شدن دیسک ها نشان داده می شود. اگرچه اشعه ایکس آسیب غضروف در مراحل اولیه را نشان نمی دهد.

ام آر آی: در این روش آسیب احتمالی به دیسک و باریک شدن خروجی اعصاب نخاعی در نتیجه فتق دیسک یا خارهای استخوانی و آسیب های استخوانی مهره ها نشان داده می شود.

تست های خونی: جهت بررسی علل عفونی مانند تب مالت، سل استخوانی و علل روماتولوژیک مانند اسپوندیلیت انکلیوزان، آرتریت واکنشی، آرتریت پسوریاتیک و آرتریت مرتبط با بیماری التهابی روده ای و رد سایر علل درد ستون فقرات استفاده می شود.

تشخیص آرتروز ستون فقرات

“بهترین راه تشخیص آرتروز ستون فقرات استفاده از اشعه ایکس است. پزشک در بدو ورود شما شرح حال بیماریتان را می گیرد و شما را معاینه کامل می کند. این معاینه از جهت وجود درد، حساسیت در لمس و محدودیت حرکتی در گردن یا کمر می باشد. اگر علائمی مانند ضعف، افت رفلکس های عمقی یا از بین رفتن حس وجود داشته باشد، می تواند بیانگر آسیب اعصاب نخاعی باشد. در این موارد نوار عصب و عضله به تعیین شدت و حاد یا مزمن بودن آسیب عصبی کمک می کند”

آرتروز ستون فقرات چگونه درمان می شود؟

درمان اولیه شامل کاهش وزن بیمار و نگه داشتن وزن در محدوده ایده آل بر اساس قد بیمار می باشد (شاخص توده بدنی یا BMI زیر ۲۵ توصیه می شود). اصلاح رژیم غذایی و برنامه ورزشی منظم جهت کاهش وزن ضروری است. انجام ورزش منظم علاوه بر کاهش وزن و همچنین حفظ وزن در محدوده ایده آل باعث موارد زیر نیز می شود:

  • افزایش انعطاف پذیری بدن
  • بهبود حال روحی بیمار و جلوگیری از افسردگی
  • تقویت سیستم قلبی عروقی
  • بهبود جریان خون
  • راحت تر شدن انجام فعالیت های روزانه شخص

ورزش هایی که در آرتروز ستون فقرات توصیه می شوند شامل :

شنا، پیاده روی، ورزش های هوازی در آب و … است.

تمرینات ورزشی به موارد زیر تقسیم می شوند :
  1. ورزش های تقویتی : این ورزش ها سبب تقویت عضلاتی که از مفاصل محافظت می کنند می شوند. در این ورزش ها از مقاومت وزنه یا باندهای کشی استفاده می شود. این ورزش ها برای تقویت عضلات مرکزی بدن، تقویت عضلات کف لگن و عضلات پارااسپاینال (اطراف ستون فقرات) می باشند.
  2. ورزش های هوازی : ورزش هایی هستند که سبب تقویت قلب و سیستم قلبی عروقی می شوند. این ورزش ها شامل استفاده از تردمیل، دوچرخه ثابت یا الپتیکال و … هستند.
  3. ورزش های افزایش دهنده دامنه حرکتی: این ورزش ها سبب افزایش انعطاف پذیری بدن می شوند. مثال این ورزش ها کشش عضلات همسترینگ، پکتورالیس یا سینه ای، ذوزنقه ای یا تراپزیوس و لواتور اسکاپولا یا بالا برنده کتف هستند.

در بین جلسات ورزش بیمار می تواند استراحت نیز داشته باشد. ولی استراحت مطلق، بریس یا آتل ستون فقرات و کشش با وسیله (ترکشن) به مدت طولانی توصیه نمی شود.

درمان های غیر دارویی ستون فقرات شامل موارد زیر است :
  • ماساژ
  • طب سوزنی: استفاده از سوزن های باریک در مریدین های دوازده گانه جهت بازگشت نیروی چی به بدن
  • کمپرس سرد یا گرم: در این روش ۲۰ دقیقه کمپرس سرد یا گرم را بر اساس نظر پزشک خود بر روی مفصل آسیب دیده بگذارید.در موارد آسیب حاد تا ۲ روز کمپرس سرد و در موارد آسیب تحت حاد یا مزمن کمپرس گرم توصیه می شود.
  • تنس: این دستگاه یک وسیله فیزیوتراپی است که پالس های الکتریکی با مد های مختلف به نواحی دردناک می فرستد. شدت این پالس ها توسط اپراتور تنظیم می شود.
  • لیزر پر توان: این وسیله از امواج لیزر با توان بالای نیم وات جهت ترمیم غضروف های آسیب دیده و کاهش درد و افزایش دامنه حرکتی مفاصل استفاده می کند. معمولا هر دوره درمان ۶-۱۰ جلسه و به صورت یک روز در میان است. از مزایای این روش کم تهاجمی بودن، بدون درد جدی بودن و کم بودن عوارض جانبی آن است. برای جلوگیری از آسیب چشمی، اپراتور به شما یک عینک مخصوص می دهد.
  • مگنت:

    این وسیله فیزیوتراپی با امواج مغناطیسی به کاهش درد و خشکی مفاصل کمک می کند.

  • اولتراسوند: این دستگاه فیزیوتراپی با امواج اولتراسوند به مفاصل ستون فقرات گرمای عمقی می رساند و سبب کاهش درد و افزایش حرکت مفاصل آسیب دیده می شود.
  • مکمل های تغذیه ای: این مکمل ها شامل قرص های کورکومین (زردچوبه) و قرص های حاوی سویا و آووکادو و … هستند.
  • داروهای ضد درد: این داروها شامل قرص های OTC (داروهایی که می توانید بدون نسخه پزشک از داروخانه تهیه کنید) مانند استامینوفن است.
  • ضد دردهای غیر استروئیدی: این داروها شامل ناپروکسن، ایبوپروفن، دیکلوفناک، ملوکسیکام و…هستند که در موارد تشدید بیماری برای فرد تجویز می شود. از عوارض این داروها، درد معده و خونریزی گوارشی در صورت استفاده بی رویه، آسیب ایسکمیک قلبی و با شیوع کمتر آسیب کلیوی است. این داروها در بیماران مبتلا به آسم منع مصرف دارند.
  • داروها، پمادها و کرم های موضعی: این موارد شامل رزماری، متیل سالیسیلات، پیروکسیکام، پچ لیدوکائین و غیره است. از داروهای موضعی تنها پماد فلفل تائیدیه انجمن جهانی آمریکا را دارد.
  • نارکوتیک ها (مخدرهای سبک مانند فاروکسی)
  • تزریق کورتیکواستروئیدها تحت راهنمایی سونوگرافی یا اشعه ایکس در مفاصل فست کمری و گردنی شما و بلاک اعصاب مدیال برنچ کمری و گردنی در صورت عدم بهبود درد با روش های کمتر تهاجمی نیز یکی از روش های درمانی است. در صورت عود درد بیمار، این تزریقات می توانند تا ۳ بار در سال تکرار شوند. همچنین در صورت عود مجدد پس از کاهش قابل توجه درد پس از دو نوبت تزریق، استفاده از امواج رادیوفرکوئنسی جهت بلاک مدیال برنچ (شاخه حسی مفاصل فست)توصیه می شود.
  • تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) در مفاصل فست: این تزریقات ۲ نوبت و با فاصله ۲ هفته جهت ترمیم غضروف مفصلی و بهبود حرکت مفاصل ستون فقرات توصیه می شود. یک هفته قبل از انجام PRP داروهایی مثل آسپرین یا پلاویکس باید قطع شوند. ۳ روز قبل از تزریق PRP نباید از ضد دردهای غیر استروئیدی مثل ایبوپروفن، دیکلوفناک و ملوکسکام استفاده شود.
  • تزریق سرم اتولوگ (ارتوکین): این تزریق به صورت ۲ یا ۳ نوبت در مفاصل فست جهت ترمیم غضروف آسیب دیده و بهبود حرکت مفاصل کمری و گردنی انجام می شود.

بیشتر موارد آرتروز ستون فقرات با درمان های غیر جراحی درمان می شوند. آرتروز ستون فقرات یکی از علل تنگی کانال نخاعی است. خارهای استخوانی ناشی از آرتروز به کانال نخاعی فشار آورده و سبب تنگی این کانال می شوند.

جراحی آرتروز ستون فقرات و مراحل آن

در چه مواردی نیاز به جراحی جهت آرتروز ستون فقرات هست؟

  1. اختلال عملکرد روده یا مثانه به صورت بی اختیاری ادرار و مدفوع
  2. آسیب عصبی شدید و حاد در نوار عصب و عضله که با ضعف در اندام همراه باشد.
  3. زمانی که بیمار دچار سختی در راه رفتن شود و نتواند کارهای روزمره خود را علی رغم دریافت درمان های غیر جراحی انجام دهد.
  4. اختلال تعادل ناشی از میلوپاتی (آسیب نخاعی)

منبع

آدرس و شماره تماس دکتر محمد احمدی دستگردی

آدرس کلینیک:

  • تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، کوچه زیبا، پلاک ۵۸ طبقه ۳، کلینیک دکتر فائزی
  • تلفن: 02122861659
  • چهارشنبه ها ۵ تا ۷
  • نظر آباد کرج، خیابان مطهری، جنب مسجد الغدیر، ساختمان پزشکان شفا
  • تلفن: 02645350008 – 02645358535 – 09382601894
  • پنج شنبه ها ۴ تا ۷

آدرس و شماره تماس دکتر لیلا باقرزاده

آدرس کلینیک:

  • تهران، شهرک غرب، بلوار فرحزادی، روبروی اریکه ایرانیان، قبل از خروجی نیایش، خیایان تربیت معلم، کوچه گلبان، پلاک 6، ساحتمان مداوا، طبقه پنجم، کلینیک درد مداوا
  • تلفن: 02188688881 – 02188688882
  • سه شنبه ها  3 تا 7 عصر

آدرس و شماره تماس دکتر الهام لونی

آدرس کلینیک:

  • تهران، قیطریه، خیابان شهید برادران سلیمانی، کوچه نعمتی، بیمارستان توانبخشی رفیده
  • تلفن: ۰۲۱۲۲۶۷۸۵۱۹
  • نوبت دهی: مراجعه به سایت شفاداک و جستجوی دکتر لونی و رزرو نوبت  www.shafadoc.ir
  • ویزیت بیماران: یکشنبه و سه شنبه ها ساعت 10 تا 12
  • نوارعصب و عضله: شنبه و چهارشنبه ها ساعت 10 تا 12

آدرس و شماره تماس دکتر محمد رسول نظام آبادی

آدرس کلینیک:

  • تهران، میدان ونک، خیابان صانعی (ورودی از بلوار آفریقا)، پلاک 26، مرکز جراحی محدود مریم طبقه اول، کلینیک درد آذرگان
  • تلفن: 02188856152
  • دوشنبه ها و سه شنبه ها عصر
  • تهران، خیابان خواجه عبدالله انصاری، انتهای خیابان چهاردهم، کوچه زروان، پلاک 12، کلینیک استقلال
  • تلفن: 02122866890
  • چهارشنبه ها 14 تا 15:30

آدرس و شماره تماس دکتر زینب بساق زاده

آدرس کلینیک:

  • مطب: آبادان، خیابان امیری، فرعی سیزدهم،برج پزشکی متروپل، طبقه اول، واحد 102
  • تلفن: 09339487770

آدرس و شماره تماس دکتر روژین نیک رای

آدرس کلینیک:

  • کرمانشاه، پارکینگ شهرداری، خیابان موید، ساختمان پارسیان، طبقه دو، واحد هفت
  • تلفن:  08337230850- 09016458916

آدرس و شماره تماس دکتر مهسا عدیلی

آدرس کلینیک:

  • بندرعباس، بلوار سید جمال الدین اسدآبادی، چهار راه فاطمیه، رو به روی شیرینکده، کوچه بینش ۸، ساختمان پارسه، طبقه ۹
  • تلفن:
    ۰۷۶-۳۲۲۱۱۵۴۴
    ۰۹۳۰۴۲۸۲۱۱۱
    .

آدرس و شماره تماس دکتر مریم رحیمی

آدرس کلینیک:

  • بیرجند، خیابان شهدا، شهدا ۲، پلاک ۱۲، ساختمان پزشکان رضوان، طبقه دوم
  • تلفن: 05632239177 – 05632239188
  • نوبت دهی: تماس با 09375610309 از 8 صبح تا 8 شب

آدرس و شماره تماس دکتر عاطفه جوادی

آدرس کلینیک:

  • دماوند، جیلارد، بیمارستان سوم شعبان، درمانگاه طب فیزیکی و توانبخشی
  • تلفن: ۶- ۰۲۱۷۶۳۱۹۷۸
  • یکشنبه ها و سه شنبه ها صبح
  • دماوند، ابتدای خیابان روح افزاء، روبروی شهرداری، بیمارستان حضرت فاطمه(س)، درمانگاه طب فیزیکی و توانبخشی
  • تلفن: ۸ – ۰۲۱۷۶۳۲۸۶۸۶
  • سه شنبه ها بعدازظهر

آدرس و شماره تماس دکتر آزاده قاروی آهنگر

آدرس کلینیک:

  • بابل، میدان کشوری، سرداران ۴، ساختمان پزشکان مهر، طبقه ۶، واحد ۳۰
  • تلفن: 01132288997 – 09923373644

آدرس و شماره تماس دکتر زهرا هاشمی

آدرس کلینیک:

  • زنجان، بلوار گاوازنگ، بیمارستان موسوی (شنبه ها و یکشنبه ها صبح ساعت ۹ تا ۱۲)
  • زنجان، خیابان صفا، کلینیک ویژه تخصصی و فوق تخصصی شفیعیه (دوشنبه ها عصر از ساعت ۴ تا ۸ و سه شنبه ها صبح از ساعت ۹ تا ۱۲)
  • تلفن: 0243۳۴۷۸۳۶۰ کد پزشک: 231

آدرس و شماره تماس دکتر آزاده قاروی آهنگر

آدرس کلینیک:

  • بابل، میدان کشوری، سرداران ۴، ساختمان پزشکان مهر، طبقه ۶، واحد ۳۰
  • تلفن: 01132288997 – 09923373644
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.